Het hellend dak is veruit de populairste vorm. Het leent zich dan ook voor iedere bouwstijl en biedt een onmiskenbaar voordeel: extra berg- of leefruimte onder de constructie.
In ons deel van Europa worden al sinds oudsher vrijwel uitsluitend hellende daken gebruikt voor de bescherming van gebouwen tegen weersinvloeden. Niet zo verwonderlijk in ons regen- en windrijke klimaat.
De driehoeksvorm is bestand tegen harde wind.
Het regenwater kan gemakkelijk wegstromen.
De kap is een uitstekende warmtebuffer.
De architect of stabiliteitsingenieur berekent de zwaarte van de dakconstructie. Belangrijkste aandachtspunt hierbij is de te verwachten windbelasting. Voor het gewicht van de dakbedekking wordt doorgaans 50 kg/m2 aangehouden.
Voor de opbouw van een hellend dak wordt vertrokken van gordingen, (geprefabriceerde) spanten of prefab dakelementen.
Een gordingendak wordt verder afgewerkt met kepers, een onderdak, tengellatten en panlatten.
Het spantendak krijgt nog een onderdak, tengellatten en panlatten.
De elementen zijn een geheel van binnenafwerking, dampscherm, isolatie en onderdak.
Voor sommige dakbedekkingen is de beschreven opbouw met tengellatten en panlatten niet aangewezen, maar is een plaatbekleding - zoals OSB of multiplex - nodig. In dergelijke gevallen wordt over een sporendak gesproken.
Dakhout.
Doorgaans wordt hiervoor gebruik gemaakt van Orgeon, Roodnoorse den of Epicia.
Zorg dat het dakhout een beschermende laag tegen schimmels en insecten heeft gekregen.
De keuze.
Vaak wordt alleen naar de esthetische aspecten van een dakbedekking gekeken. Beperkend op esthetisch vlak kunnen de stedenbouwkundige voorschriften zijn. In sommige gevallen bepalen deze voorschriften heel nauwkeurig welke dakvormen, hellingsgraad, dakbedekkingsmaterialen en kleuren toegelaten zijn.
Naast het esthetische aspect, sta je tijdens de keuze van de bekledingsmateriaal best ook even stil bij de toepasbaarheid van de dakbedekking bij een bepaalde dakhelling. Sommige materialen kunnen niet onder een bepaalde hellingsgraad worden toegepast, anders bestaat het gevaar dat regenwater binnen dringt.
In boomrijke omgevingen kies je best voor pannen met een volledige oppervlaktebehandeling (geëngobeerd of geglazuurd) om algen, mossen en schimmelgroei tegen te gaan.
Let ook op de breedtewerking van de dakbedekking ten opzichte van de maten, dit zowel op esthetisch als technisch vlak.
Tot slot is er ook nog een milieuaspect: bepaalde materialen hebben een grotere milieubelasting dan andere. Hiervoor zijn onafhankelijke studies gemaakt en bestaan LCA's ( levens cyclus analyses).
Dakpannen.
De soortenDakpannen.
Gemaakt uit klei of beton.
Keuze in verschillende maten en kleuren.
Geglazuurde kleidakpannen bieden extra bescherming tegen mosvorming omdat de glazuurlaag de hechting beter tegengaat.
Tegelpannen.
Vlakke dakpannen zonder golving.
Geven een strakker uitzicht, vergelijkbaar met leien.
Duurder dan de klassieke pan, zowel in aankoop als plaatsing.
Dakpanplaten.
Platen uit staal of aluminium met de look van dakpannen.
Zijn heel geschikt voor dakrenovaties. Ze kunnen over de meeste dakbedekkingen worden geplaatst.
Zijn onderhoudsvrij en corrosiebestendig.
Betonnen versus keramische pannen.
Keramische dakpannen (gemaakt van klei) zijn het populairst.
Technische kwaliteiten: twee soorten zijn aan elkaar gewaagd.
Formaat en prijs.
In principe is een groter formaat prijsgunstiger (rapper geplaatst, minder panlatten nodig).
Voor onregelmatige daken met veel dakonderbrekingen kan een kleiner formaat interessanter zijn.
Hoe complexer de dakstructuur (torentjes, bogen, hoeken, dakkapellen,...) hoe hoger de prijs: veel hulpstukken nodig en die zijn relatief duur.
Kleurengamma.
Enorm uitgebreid de jongste jaren.
Betonnen pannen: gekleurd in de massa; iets grotere kleurenkeuze dan keramische pannen.
Gesmoorde keramische pannen: pannen met blauwgrijze kleur door ontrekken van zuurstof tijdens bakproces.
Geglazuurde keramische pannen: voorzien van glazuurlaag, extra bescherming tegen algen- en mosgroei; uitgebreidere kleurenkeuze.
Tegelpannen.
Dakpannen in vorm van leien, vlakker van structuur dan typische dakpannen.
Arbeidsintensieve plaatsing, hierdoor duurder dan gewone pannen en ook duurder dan bepaalde leien.
Moeilijkheidsgraad van plaatsing: moeilijker dan pannen, gemakkelijker dan leien.
Door systeem van dubbele dekking zeer goede wind- en regendichtheid.
Nokafwerking.
Waterdicht op plaats waar twee dakschilden samenkomen .
Nokpannen en bijbehorende hulpstukken (van metaal of PVC) zijn betrouwbaarder dan een afcementering en kan ook bij regenweer gebeuren.
Sluiting: enkel, dubbel of driedubbel.
Hoe meer sluitingen, hoe duurder de pan, maar hoe meer wind- en waterdicht de pan.
Op daken met kleine helling best geen pannen met enkele sluiting.
Leien.
Deze bestaan in twee soorten:
Natuurleien.
Natuurproduct, gemaakt uit leisteen.
Zijn duur maar authentiek.
Groter risico op onzuiverheden.
Goede natuurlei heeft quasi onbeperkte levensduur.
Kunstleien.
Fabrieksmatig geproduceerde lei op basis van vezelcement.
Duidelijk goedkoper en daarom meer in trek dan natuurlei.
Verschillende formaten en kleuren mogelijk.
Leien kunnen op verschillende manieren worden geplaatst.
Plaatsingsmethoden van leien.
Dubbele dekking.
Meest toegepaste systeem.
Geschikt voor alle rechthoekige leien op alle mogelijke daken.
Dekkingswijze onafhankelijk van windrichting.
Overal heb je twee leidiktes boven elkaar.
Enkelvoudige ruitdekking.
In het midden van elk element slechts 1 leidikte, prijsgunstig dus.
Dekkingswijze onafhankelijk van overheersende windrichting.
Enkelvoudige horizontale dekking.
Minder overlappingen, minder leien nodig en dus ook goedkoper.
Legrichting moet bepaald worden in functie van overheersende windrichting.
Niet aangewezen voor hoge gebouwen of voor gebouwen blootgesteld aan extreme weersomstandigheden.
Dubbele dekking met open voeg.
Tussen twee leien een voeg (1/3 van een leibreedte).
Methode voornamelijk gebruikt voor gevelbekledingen.
